1. SOLAIRUA

ARGAZKI FINKOA:

170.000 fotogramatik gorako bi orduko film baten espiritua gogorarazten duen irudi bakar bat sortzea erronka izugarria da. Mugimenduan dauden irudien argazkilariek erronka hori onartzen dute. Izan ere, ikusleok buruan izaten dugun filmaren irudia askotan pelikulan agertzen ez den argazki batena da. Zinema izarren argazki ezagun asko, setetik kanpo eginak dira, beren paperetarako erropekin apainduta. Batzuetan, idoloak promozionatzeko propio egindako espazioetan ateratzen dira, eta, horrela, pelikulari buruzko ikusmina sortzen dute, baita estreinaldiaren aurretik ere. Teknika hori estudio handien publizitate kanpaina itzelen garaian egin zen batez ere.

Film zaharren kasu batzuetan, grabazioetatik bizirik iraun duten erregistro bakarrak irudi finkoak eta publizitateko argazkiak dira, zoritxarrez haien jatorrizko kopiak aspaldi galdu baitziren.

"Irudi finkoen argazkilaria" etiketaren azpian, argazki-zuzendariarekin lan egiten duten irudien maisuak daude. Bere izaera multifazetikoa da eta bere helburu nagusietako bat "filmen ekoizpenean hartutako irudi finkoen artxiboen kontserbazioa sustatzea da, garrantzi historiko eta kulturala dutelako".

Gainera, azpimarratu nahi dugu irudi finkoen argazkilariaren papera publizitatetik, agertokien edo eszena guztien zehaztasunak hartzetik edo planifikatu gabeko "artxibotik" haratago hedatzen dela. Horregatik, bere lanaren zatirik garrantzitsuena, eta agian gutxien ezagutzen dena, antzezlarien eta taldearen dokumentazioa da.

 

2. SOLAIRUA

LUX ALDIZKARIA:

“Lux. Revista de arte fotográfico” izeneko aldizkaria 1915ean sortu zen, nahiz eta bere lehen alea 1916ko apirila arte ez zen argitaratu. Aldizkaria 1922an desagertu zen. Bartzelonan argitaratu zen eta "Unión Fotográfico de Barcelona"-ren organo ofiziala izan zen. Zuzendariak José Noria Valandrón (gerentea) eta Rafael Areñas (zuzendari teknikoa) izan ziren. Biak sektorean ospe handia zuten argazkilari profesionalak ziren. Batetik, argazkigintza saltoki eta estudio entzutetsuak zituztelako, eta, bestetik, argazkigintza arte-adierazpena ere bazela defendatzeagatik ezagunak zirelako.

Espainian argazkigintzari buruzko prentsa espezializatuaren hutsunea bete zuen 1915etik 1919ra arte. Gerora, aldizkari eta egunkari fotografikoen zerrenda luzea argitaratzen hasi ziren: Revista Kodak (1919-36), El Fotógrafo Profesional (1921-26), El progreso Fotográfico (1920-36), Criterium (1921-23)...

Mugimendu piktoralistari atxikitako argazkilari ospetsuek, Claudio Carbonellek, Joan Vilatobak, Joaquim Plak, Miguel Goicoecheak, Miguel Renomek eta Francisco Andradak, besteak beste, euren argazkiak argitaratu zituzten orrialde horietan.

Lux, aldizkari espezializatuen erreferente bihurtu zen, bai artista ugariren lanak erakusteko erakusleiho izan zelako, bai zaleentzako ikaskuntza iturri izan zelako, bere orrialdeetan beren lanetarako beharrezkoa zen informazio teknikoa aurkitzen baitzuten.

 

3. SOLAIRUA

IN MEMORIAM

Jose Mª Uriarte Astarloa

Durango (1956-2020)

Minuteroei buruzko argazki-erakusketa txiki honen aurkezpenarekin, Photomuseumek omenaldi xume bat egin nahi dio Jose Mª Uriarteri, museoaren lagun eta laguntzaile finari.

Durangon jaioa, Zaldibar, Berriz, Iurreta eta Durangon aritu zen irakasle. Kezka eta zaletasun (mendia, trenak, argazkigintza eta Durangaldeko eta Durangoko historia) anitzeko gizona zen eta hori zela eta, inguruko kultur jarduera batean baino gehiagotan ikertzen, dokumetatzen eta parte hartzen aritu zen. Bere ekarpenen lekuko izan dira Gerediaga Elkartea, Durangoko Arte eta Historia Museoa eta Liburu Azoka edota Ibaizabal eta Katazka aldizkariak, besteak beste.

Bere argazkigintzan baliabide estetiko berriak erabili zituen: objektuen beste ikuspuntu batzuk aurkitzeko erabili zituen pikatuak, kontrapikatuak, simetria-ardatza, deszentratzea, handitzea.

Argazkigintza bere pasioetako bat izan zen, hobeto esanda, argazkigintzaren historia. Izan ere, arlo horrekiko jakin-minak gure herriaren argazki-historiaren aditu izatera eraman zuen.

Baina Jose Mª Uriarteren nortasunaren ezaugarri bat azpimarratu behar bada, bere eskuzabaltasuna da. Eskuzabaltasun hori askotan erakutsi zuen: informazioa interesik gabe partekatuz, aholkuak eskainiz, materialak kultur erakundeei emanez... sarritan egin zituen jarduerak izan ziren, eta hori guztia, esker onik espero gabe.

Honen guztiaren adibide dugu Jose Mari Uriartek prestatu eta 2013an museo honi dohaintzan eman zion "Minutalariak” argazki erakusketa.

Photomuseuma handitasun horren lekuko izan da eta omenaldi txiki hau egin nahi izan diogu: eskerrik asko Jose Mª bihotz bihotzez.