Jesús María Corman

Melancholia

2020/10/14 - 2020/11/29

Melancholia proiektuan lanean hasi nintzenean -duela bi urte baino gehiago-, ez zen erakusketa-proiektu bat, eta, ez zuen izan nahi ere. Sormen prozesuaren alderdirik bizienak bezala, pieza txiki hauen bizitza ustekabean hasi zen, naturaltasunez. Ia kasualitatez sortu ziren, sarean topatutako Victoriar eta Edwardiar garaiko goi-klaseko ingelesen erretratuek sortzen zidaten liluraren aurrean. Aldi batez, mota guztietako irudi-bildumetan arakatzen eta biltzen aritu nintzen, eta nire bilduma partikularrerako erreskatatzen nituen dei-efektua sortzen zidatenak, sorginkeria-efektua bezala, batzuen alde egin eta beste batzuk baztertzen zizkidaten arrazoiak (baldin bazeuden) aztertu gabe. Bilaketa horrek sukar-puntua harrapatu zuen: erretraturik txundigarriena oraindik agertzeke zegoela pentsatzen nuen beti.

Denboraren joanak erantzun batzuk eman zizkidala uste dut. Modu batera edo bestera ikusle gisa asaldura sortzen zidatenak baino ez nituen berreskuratzen. Eta zehatzago esateko, argazkilariaren begiradaren, modeluaren begiradaren eta ikuslearen begiraden arteko lotura zutenak ziren.

Hasiera batean, ezaugarri jakin batzuk zituen irudi-bilduma bat besterik ez zen izan, baina berehala sentitu nuen pinturaren bidez imajinetan eskua sar-tzeko tentazioa. Helburua bildumazale hutsarena baino ez zen, baina, era berean, obsesiboa: duela mende bateko begirada aztoragarria duen erretratu batetik abiatuta,  beste erretratu bat sortzea zen xedea. Erretratu ezberdina, baina orainaldian sortua eta asaldatzailea izaten jarraitzen zuena. Erretratu fotografiko originalaren lengoia, pinturaren eta halabearrak sortu- tako arte abstraktu garaikidearen hizkuntzarekin erlazionatzen hasi nintzen. Emaitza, originala bezain kezkagarria izan zedin ahalegindu nintzen. Eta geroago,  pintura-lan horiek benetako proiektu bihurtu zirenean, emakumeen aurpegiak bakarrik aukeratu nituen.

Viktoriar argazki hauek gordetzen zituzten istorioetako batzuk ezagutzeak, iraganaren eta orainaren artean ezarri nahi nituen zubiak eraikitzen lagundu zidaten eta obra txiki hauen izaera hondagarria bikoiztu zuen. Adibide gisa, Blanche Monnierren kasua nahikoa da. Haren biografia beldurgarria da. Poitiers-eko familia aberats eta errespetatu baten alaba izanik, 25 urte zituela, abokatu batekin ezkontzeko asmoa iragarri zuen. Berau neskatoaren amaren gustukoa ez zen, ordea. Eta bere egoskorkeria ikusirik, eta temati jarraitzen zuenez bere asmoei uko egin gabe, amak etxeko gela huts eta txiki batean giltzapetu zuen hurrengo 25 urteetan. Bitartean, bere familiak desagertzearen itxurak egin eta bere eguneroko bizitzarekin jarraitu zuen, etxeko zerbitzuaren konplizitatearekin.

Aurrekoa bezalako kasuak, esan dudan bezala, baliteke iraganeko emakume horien aurpegietan ezkutuan agertzea. Ezbehar misteriotsuek beren protagonisten denboragabeko edertasuna korapilatzen dute.

Erakusketa hau osatzen duten pieza bakoitzean, elkarrekintza-saiakera asko daude, eta gehienetan, baztertu egiten nituen, emaitza ez zitzaidalako behar bezain hunkigarria iruditzen. Baina, hala ere, tematuta jarraitzen nuen, harik eta oreka puntu batera iritsi arte: jatorrizko irudiaren sorginkeriaren eta niretzat desosegagarria zen sorginkeria berri baten artekoa topatu arte. Irudikapen plano berean begiratzeko bi modu, edo hiru, gainjartzen dituen zubia, bidezidorra, denboraren tolestura, hain zuzen.

Erakusketa hau horixe da: iraganaren eta orainaren arteko begiraden gurutzaketa. Begiratzeko modu bat eraikitzeko ahalegina. Bertan, iman indartsuak bailiran, emaitza kezkagarri horiek dei bat bezala funtzionatuko dute.

OHAR BIOGRAFIKOA

Jesús María Cormán (Pasaia, 1966) margolaria, olerkaria, kontalaria eta kanta-idazlea da. Arte Ederrak ikasi zituen Euskal Herriko Unibertsitatean (1984-1986). Aitorpen ugari lortu ditu, bai arte plastikoetan, bai poesia eta narratiban.

Bere lan poetikoa hurrengo liburukietan dago jasota: Poemas de octubre (Bermingham argitaletxea, Donostia, 1985), Dioses de cardenillo (Bermingham argitaletxea, Donostia, 2002), Unidad del dolor (Bermingham argitaletxea, Donostia, 2005), El Caníbal (Celya argitaletxea, Toledo, 2008), Gabinete de crisis (Gipuzkoako Foru Aldundia, Donostia, 2008), Bajo cero (Huerga & Fierro argitaletxea, Madril, 2010), Formas de vida y muerte (Cuencako Udala, 2010), Peligro, perros sueltos (Vitruvio argitaletxea, Madril, 2013), Hotel Danilovsky (Bermingham argitaletxea, Donostia, 2014), La leña helada (Baile del Sol argitaletxea, Tegueste, 2015), eta Hay una sombra que nunca se apaga (Huerga & Fierro argitaletxea, Madril, 2018.)

Hainbat artistentzako idatzi ditu kantu-letrak, baina arlo honetan eginiko ekarpen nagusiena Mikel Erentxun musikariarekin ondoan eman du. Izan ere, Duncan Dhu taldeko kidearekin ehun abesti baino gehiago konposatu ditu, hamaika diskotan banatuta. 

Bere lan piktorikoak -Jesús María Cormán eta Jesús Mansé bezela sinatutakoa- bilduma garrantzitsua batzuetako parte da, eta publikoarentzat erakusgai egon da hirurogeitik gorako erakusketa indibidualetan eta beste hainbeste erakusketa kolektiboetan Espainiako eta Europako hainbat hiritan. Halaber, arte garaikideari buruzko ferietan egon da hainbat ediziotan: ARCO, Art Madrid, Art Cologne, Expo Chicago eta Hong Kongeko Affordable Art Fair arte garaikideko azoken hainbat edizioetan parte hartu du. 

2018tik, eta bere proiektu pertsonalekin batera, Black Twins artista-taldeko kide da, Diego Vasallo artistarekin batera, eta dagoeneko hasi dira beren lana jendaurrean erakusten.