Juan Muguruza

Itsaso babeslea

2022/06/29-2022/08/07

 

Robert Sardellok dioenez “XX. mendean, gizabanakoa joaten zen terapiara; XXI. mendean, Mundua bera da erorketa jasaten duen pazientea (…). Gure eraikinak anorexikoak dira, gure enpresak paranoikoak, gure teknologia neurotikoa…” 

Horrelakoa da egia. Gizakia galtzen da. Gaur egungo fede-dogmak, aurrerapenek,  panorama jan egiten du, eta ondorioz, gure begiek jada ez dute neurrigabetasuna ikusten. Pantailez osatutako baso batek inguratzen gaitu eta, bertan, paisaia ñimiñoak edo itsaso uzkurtuak agertzen dira. Hori gutxi ez balitz, haien flashek eta technozaratek, munduaren arima eskuratzeko beharrezkoa den behaketa egitea eragozten digute, xehetasunetan, isiltasunean eta zabaltasunean bakarrik ikusten baita. Itsas pasealekuetan eserita daudenek, arima unibertsala, ez besterik, ikusten dute begirada itxuraz galduta dutela dirudien arren. Sentitzen duten ongizatea ez ezik, munduaren arima eskaintzen zaie.

Juan Muguruza behaketaren profesionala da eta bere arteak benetako etxera itzultzen gaitu. Berak badaki misterioa sakonean bizi dela. Itsasoa dela bizitzaren jatorria eta ia mito guztietan, eta bizirik dagoelako aldakorra dela beti. Batzuetan bere baretasuna geometrikoa da eta izurdeak dantzatzen dira bertan. Beste batzuetan, bere indarra beldurgarri da eta munstro guztien batura baino haratago doa. Baina beti da itsasoa, eta Juanek bere begiradarekin nabigatzen du, argazki zehatza aurkitu arte, gure ezkutuko ahaidetasunak gogorarazten duen edertasuna eta distira hori, denok baikara itsasoaren seme-alabak.

Ez alperrik, Juan Muguruzak bizitza osoa kostaldetik hurbil igaro du, eta Begoñarekin ezkondu zenetik Zarauzko udak bere itsas behaketaren protagonista izan dira. Bere argazkiek urteak behar izan dituzte batzuetan. Beste batzuk, bilaketaren emaitza izanik, bat-batekoak izan direla dirudi. Ni lan horren lekuko naiz duela hirurogei bat urtetik. Ikusi dut, bere begiradaz, gizakiak utzi dituen izaki ez-organikoak berreskuratzen; denboraren poderioz edertuak, eta jada itsasoarenak baino gizakiarenak gutxiago direnak. Dena iradokitzen duten katebegi izugarriak edo zoriak hobetutako ontziak, agian gaur arte ikusitakoak baina begiratu ez ditugunak. Eta munduaren arimari argazkiak ateratzen ikusi dut hondar gainean uraren mugimenduak eta dantza horrek osatzen dituen Gaiaren hatz-markak harrapatzen. Xehetasunei erreparatzea, denboran pitzaduretan zehar ikustea edo iragaitzazko zerumuga ikustea dira, besteak beste, Juan Muguruzak hemen uzten dizkigun proposamenetako batzuk Manuel Machado, itsaso babeslearenak bezala.

 “…Nire bizitza nekatu mingotserako… itsaso maitea, itsaso desiratua, itsasoa, itsasoa eta ezertan ez pentsatzea! 

 

RAFAEL TRÉNOR